De aanslag op een kerk in Syrië laat christenen bezorgd achter. Is de christelijke minderheid na de val van Assad nog wel veilig? Dit weekend is er een stille tocht in Enschede.
Maurice Tankink27 juni 2025, 11:05
De afgelopen dagen is Aziz Beth Aho (59) in gedachten bijna alleen maar bij zijn geloofsgenoten in Syrië. Na de aanslag op de Sint-Eliakerk in Damascus op 22 juni is hij meteen in beweging gekomen. Samen met anderen organiseert hij een stille tocht die zondagavond in Enschede plaatsvindt.
Zijn gemeenschap is diep geraakt door het nieuws. Het was de eerste grote aanslag gericht op christenen in Damascus sinds de val van president Bashar al-Assad.
Beth Aho, voorzitter van de Aramese Beweging voor de Mensenrechten, maakte zich al langer grote zorgen. De Arameeërs vormen een van de etnische minderheden in het land en zijn overwegend christelijk.
‘Christenen zijn vogelvrij’
In de christelijke wijk van de Syrische hoofdstad drong een terrorist al schietend de Grieks-orthodoxe kerk binnen tijdens de mis. Vervolgens blies hij zichzelf op. Er vielen minstens 25 doden en zeker 59 mensen raakten gewond.
Volgens Beth Aho begrijpt de Nederlandse politiek de situatie niet goed. Het ministerie van Buitenlandse Zaken schrijft in haar laatste rapport dat alleen alawieten en mensen uit de lhbti+-gemeenschap ernstige risico’s lopen bij terugkeer naar hun thuisland Syrië. Christenen worden niet genoemd als kwetsbare groep.
Dat christenen veilig zouden zijn in Syrië vindt Beth Aho een belachelijk idee. “De christenen in Syrië zijn vogelvrij verklaard.”
‘Begrijpelijk dat christenen zich onzeker voelen’
Hoogleraar religiewetenschappen aan de Radboud Universiteit in Nijmegen, Heleen Murre-van den Berg, gespecialiseerd in het christendom in het Midden-Oosten, begrijpt de zorgen van christenen. Zij vrezen dat extremistische elementen de overhand gaan krijgen, zegt ze. “Met de geschiedenis van de groep die nu aan de macht is gekomen, Hay’at Tahrir al-Sham (HTS), is het begrijpelijk dat christenen in Syrië zich onzeker voelen.”
De huidige machthebbers in Syrië, de HTS, begonnen als rebellengroep en maakten in december vorig jaar een razendsnelle opmars. Vervolgens beëindigden ze de dictatuur van president Assad.
Christenen die regime niet steunden waren al kwetsbaar
HTS-leider Ahmed Hussein al-Sharaa is nu de interim-president van Syrië en neemt een tolerante houding aan naar de minderheden. Daardoor scheidde een deel van HTS zich in februari af en vormde een nieuwe extremistische terreurgroep, Saraya Ansar al-Sunna. Via Telegram eiste de groep de terroristische aanslag op de Sint-Eliakerk op.
Zijn christenen in Syrië kwetsbaarder geworden sinds de val van het regime van Assad? De gevallen president Assad leunde deels op steun van de christenen, stelt Murre-van den Berg. “In ruil daarvoor werden de christenen enigszins beschermd.” Ze plaatst daar wel een kanttekening bij. Christenen die het dictatoriale regime niet steunden waren namelijk ook kwetsbaar.
Rust in het land
“Tot nu toe heeft de nieuwe regering haar best gedaan de christenen zoveel mogelijk mee te nemen”, zegt Murre-van den Berg. Zij ziet dat de interim-regering met de christenen het gesprek aangaat en probeert daarmee de rust in het land te herstellen.
“De extremisten vinden dat de regering minder ruimte moet bieden aan de geloofsexpressie van christenen”, zegt de hoogleraar. Zij zijn het niet eens met de koers van de huidige regering. Volgens haar is de aanslag dan ook te beschouwen als zowel een anti-regeringsaanslag als een antichristelijke aanslag.
Hoe de nieuwe regering op de aanslag reageert ?
Activist Beth Aho uit Enschede heeft er weinig vertrouwen in dat de huidige Syrische regering de veiligheid van christenen serieus neemt. “President Assad was ook geen fijne man, want hij voerde een hard regime.” Maar onder zijn bewind kregen terroristische groeperingen niet de ruimte om aanslagen op kerkgebouwen te plegen, zegt Beth Aho. “Ik zeg niet dat het democratisch was, maar wij konden tenminste veilig ons geloof uitoefenen.”
Het wordt heel belangrijk hoe de nieuwe regering op de aanslag reageert, zegt Murre-van den Berg. “Wat kunnen en willen ze doen om christenen gerust te stellen, om de kerken beter te beschermen, en om dit soort extremistische elementen te vinden en te bestraffen?”
Lees ook:
Zeker 22 doden bij zelfmoordaanslag tijdens zondagsmis in kerk Syrië
Bij een zelfmoordaanslag in een kerk in de Syrische hoofdstad Damascus zijn zondag zeker 22 doden gevallen. Er raakten ook 59 mensen gewond. Dat meldt het Syrische staatspersagentschap SANA op basis van het Syrische ministerie van Volksgezondheid.
Bron: Trouw 27 juni 2025
