Na een oproep van de Aramese Beweging voor Mensenrechten (ABM) hebben Europarlementariërs Sander Smit en Bert-Jan Ruissen de Turkse ambassadeur bij de Europese Unie schriftelijk om opheldering gevraagd over het inreisverbod voor de Turkse schrijver Kemal Yalçın.
De Aramese Beweging voor Mensenrechten (ABM) heeft een belangrijke stap gezet om de situatie van schrijver Kemal Yalçın onder de aandacht te brengen van Nederlandse en Europese politici. Op 5 september 2026 richtte ABM zich met een dringend verzoek tot leden van de vaste Kamercommissie voor Buitenlandse Zaken van de Tweede Kamer en tot leden van het Europees Parlement. Deze actie kwam mede op uitdrukkelijk verzoek van Kemal Yalçın zelf. Hij vroeg ABM om zijn situatie bij Nederlandse en Europese politici aan de orde te stellen en aandacht te vragen voor het inreisverbod dat hem de toegang tot zijn geboorteland ontzegt.
Europarlementariërs schrijven Turkse ambassadeur
De oproep van ABM heeft inmiddels geleid tot concrete politieke actie. Op 22 september 2026 stuurden Europarlementariërs Sander Smit en Bert-Jan Ruissen een brief aan Yaprak Balkan, ambassadeur van Türkiye bij de Europese Unie.
In hun brief vragen zij de Turkse autoriteiten om duidelijkheid over de juridische en feitelijke gronden van het inreisverbod. Zij willen onder meer weten op welke wettelijke bepalingen de maatregel is gebaseerd, welke instantie hiervoor verantwoordelijk is en wat de duur en reikwijdte van het verbod zijn.
Daarnaast benadrukken de Europarlementariërs dat Kemal Yalçın en zijn advocaat toegang moeten krijgen tot de informatie en documenten die nodig zijn om de maatregel te begrijpen en juridisch aan te vechten. Zonder die informatie kan effectieve rechtsbescherming ernstig worden belemmerd.
De brief plaatst de zaak nadrukkelijk in het bredere kader van de betrekkingen tussen de Europese Unie en Turkije. Daarbij wijzen de Europarlementariërs op het belang van fundamentele rechten, de rechtsstaat, vrijheid van meningsuiting en de ruimte voor het maatschappelijk middenveld. Zij vragen de Turkse ambassadeur binnen drie weken te reageren.
Wat is er met Kemal Yalçın gebeurd?
Op 9 december 2025 werd Kemal Yalçın bij aankomst op de luchthaven İzmir Adnan Menderes de toegang tot Turkije geweigerd. Hij werd ongeveer elf uur vastgehouden en vervolgens teruggestuurd naar Duitsland.
Bij de paspoortcontrole kreeg hij te horen dat er een inreisverbod tegen hem gold. Een concrete juridische of feitelijke motivering werd hem niet gegeven.
Yalçın schakelde een advocaat in Ankara in en begon een juridische procedure bij de administratieve rechtbank. Volgens zijn verklaring zijn de informatie en documenten waarop het inreisverbod is gebaseerd, ondanks een verzoek van de rechtbank gedurende een lange periode niet aan hem en zijn advocaat verstrekt. Daardoor wordt het voor hem moeilijk om de maatregel effectief te bestrijden.
De ABM vindt dat iemand die met een inreisverbod wordt geconfronteerd, moet kunnen weten op welke gronden dat besluit berust. Transparantie, toegang tot relevante documenten en daadwerkelijke rechtsbescherming zijn fundamentele onderdelen van de rechtsstaat.
Een schrijver die bruggen bouwt
Kemal Yalçın is schrijver, dichter en voormalig docent. Hij studeerde filosofie aan de Universiteit van Istanbul en aan de Çapa-lerarenopleiding. Na de militaire staatsgreep van 1980 verliet hij Turkije. Hij leefde vervolgens dertien jaar in Duitsland als staatloze.
Na zijn vrijspraak in alle politieke zaken tegen hem in 1995 kon hij weer naar Turkije reizen. Gedurende ongeveer dertig jaar bezocht hij zijn geboorteland zonder problemen. Het inreisverbod van december 2025 maakte daar abrupt een einde aan.
Yalçın publiceerde ongeveer veertig boeken. Zijn werk is in zestien talen vertaald. Hij ontving verschillende literaire en vredesprijzen en zette zich jarenlang in voor culturele uitwisseling en begrip tussen mensen met verschillende achtergronden.
In zijn werk heeft hij ook aandacht besteed aan de vervolging en genocide van Arameeërs (Syriërs), Armeniërs en andere bevolkingsgroepen. Op 15 juni was hij uitgenodigd als gastspreker bij een herdenking van de genocide op de Arameeërs in het Volkspark in Enschede.
Voor de ABM is vooral zijn inzet voor dialoog en verzoening van betekenis. Kemal Yalçın kan een brug vormen tussen de nazaten van de overlevenden van de genocide en de nazaten van degenen die aan de andere kant van deze pijnlijke geschiedenis staan. Hij probeert het verleden bespreekbaar te maken en ruimte te scheppen voor erkenning, begrip en verzoening.
De ABM benadrukt nadrukkelijk dat niet is vastgesteld dat het inreisverbod verband houdt met zijn deelname aan de herdenking in Enschede of met zijn publicaties over de genocide. De Turkse autoriteiten hebben de concrete redenen voor het verbod immers niet openbaar gemaakt. Juist daarom is openheid noodzakelijk.
“Een gesloten grens mag de weg naar dialoog niet blokkeren”
Voorzitter Aziz Beth Aho van de ABM is blij dat de oproep van de beweging in het Europees Parlement gehoor heeft gekregen:
“Wij hebben op 5 september zowel leden van de vaste Kamercommissie voor Buitenlandse Zaken als leden van het Europees Parlement benaderd. Wij hebben gevraagd om niet weg te kijken van deze zaak en de Turkse autoriteiten om duidelijkheid te vragen.Wij zijn blij dat onze oproep in het Europees Parlement gehoor heeft gekregen. Sander Smit en Bert-Jan Ruissen hebben de Turkse ambassadeur inmiddels rechtstreeks om opheldering gevraagd.
Wij doen een beroep op de Europese Unie om de nodige politieke aandacht en druk uit te oefenen, zodat Kemal Yalçın als Turkse schrijver en bruggenbouwer de mogelijkheid krijgt zijn geboorteland en geboorteplaats te bezoeken. Hij mag geen beperkingen worden opgelegd die de weg van dialoog en verzoening ondermijnen.
Kemal Yalçın probeert geen nieuwe muren te bouwen. Hij probeert bruggen te bouwen. Een gesloten grens mag de weg naar dialoog niet blokkeren.”
Oproep tot transparantie en rechtsbescherming
De ABM blijft de ontwikkelingen volgen en roept de Nederlandse en Europese politici op deze kwestie onder de aandacht te houden bij de Turkse autoriteiten.Het gaat niet alleen om de persoonlijke situatie van één schrijver. Het gaat ook om de beginselen van transparantie, rechtsbescherming en vrijheid van meningsuiting. Mensen die zich inzetten voor historische waarheidsvinding, mensenrechten en verzoening moeten hun werk in vrijheid kunnen doen.
De ABM spreekt haar waardering uit voor de betrokkenheid van de Europarlementariërs en hoopt dat hun brief leidt tot een duidelijke en inhoudelijke reactie van de Turkse autoriteiten.
Een brug naar verzoening mag niet worden afgebroken door een gesloten grens.
Bijlage: ABM brief aan EU-leden


